Những điều không phải ai cũng biết vào Tết Trung Thu

.
Tết Trung Thu là tết của trẻ em. Ngay từ đầu tháng, người ta đã được sửa soạn với những cỗ đèn muôn màu sắc, muôn hình thù, với những món bánh dẻo, bánh nướng mà ta gọi chung là Bánh Trung Thu. Trung Thu gắn liền với những món đồ chơi của trẻ em muôn hình vạn trạng, trong số đó đáng kể nhất của thời xưa là ông Tiến sĩ giấy. 

1. Tết Trung Thu có nguồn gốc như thế nào?

Cho đến bây giờ, vẫn chưa xác minh rõ ràng được Tết Trung Thu bắt nguồn từ văn minh lúa nước của Việt Nam hay tiếp nhận từ văn hóa Trung Hoa. Có ba truyền thuyết chính được người ta biết đến nhiều nhất để nói về Trung Thu đó là Hằng Nga và Hậu Nghệ, vua Đường Minh Hoàng lên cung trăng và sự tích về chú Cuội của Việt Nam.


Tết Trung Thu - Tết mọi nhà
Tết Trung Thu - Tết mọi nhà

Trong sách Việt Nam phong tục có đoạn:

"Dân ta thế kỷ 19, ban ngày làm cỗ cúng gia tiên, tối đến bày cỗ thưởng trăng. Đầu cỗ là bánh mặt trăng và dùng nhiều thứ bánh trái hoa quả, nhuộm các màu sặc sỡ, xanh đỏ, trắng và vàng. Con gái ở phố thi nhau tài khéo, gọt đu đủ thành các thứ hoa, nặn bột làm con tôm, con cá voi

Đồ trẻ con chơi trong Tết trung thu là các thứ bồi bằng giấy như bươm bướm, bọ ngựa, voi, ngựa, kỳ lân, sư tử, rồng hươu, tôm, cá... Trẻ con buổi tối đêm trung thu, dắt díu nhau kéo co, bắt cái hồ khoan, rước đèn, rước sư tử, trống, thanh la".


Một ngày lễ trọn vẹn
Một ngày lễ trọn vẹn

Cũng trong dịp này người ta mua bánh Trung Thu, trà, rượu để cúng tổ tiên vào buổi tối khi trăng rằm vừa mới lên cao. Đồng thời trong ngày này, mọi người thường biếu cho ông bà, cha mẹ, thầy cô, bạn bè, họ hàng và những người yêu quý khác Bánh Trung Thu, hoa quả, trà và rượu.


Những chiếc bánh làm nên một mùa Tết Trung Thu​
Những chiếc bánh làm nên một mùa Tết Trung Thu​

Người Trung Hoa thường tổ chức múa rồng vào dịp Trung Thu, còn người Việt múa sư tử hay múa lân. Bởi vì Lân tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng và là điềm lành cho mọi nhà... 


Những chiếc lồng đèn đủ màu điểm tô cho mùa rằm tháng 8 
Những chiếc lồng đèn đủ màu điểm tô cho mùa rằm tháng 8 

Theo phong tục người Việt, vào dịp Tết Trung Thu, những người lớn bày cỗ cho trẻ em để mừng Trung Thu, mua và làm đủ thứ lồng đèn thắp bằng nến để treo trong nhà và để các con rước đèn. Cỗ mừng Trung Thu gồm bánh Trung Thu, kẹo, mía, bưởi và các thứ hoa quả khác nữa. 

2. Bày bánh vào dịp Tết (cúng nguyệt)

Đêm 15 tháng 8 âm lịch hằng năm, khi trăng rằm tỏa sáng, lễ tế thần mặt trăng bắt đầu. Trên bàn thờ có hoa quả, có bánh hình mặt trăng còn gọi là bánh "đoàn viên", bởi lẽ, trong dịp này, cả gia đình có dịp đoàn tụ để cùng ăn bánh và cùng thưởng thức ánh trăng thu trong trẻo và bầu không khí ấm áp của đêm rằm đến với mọi nhà. 


Bánh cho mọi nhà - cho mọi niềm vui 
Bánh cho mọi nhà - cho mọi niềm vui 

Từ truyền thống đến hiện đại, bánh Trung Thu ngày càng đa dạng khi các nhà sản xuất sáng tạo trong sử dụng các nguyên liệu và thực phẩm khác nhau đưa vào nhân bánh, dập khuôn kiểu dáng bánh thành nhiều hình thù sinh động, đóng gói với bao bì mẫu mã đẹp mắt. Tuy nhiên, dựa theo công thức làm vỏ bánh thì chỉ có hai loại bánh trung thu là bánh nướng và bánh dẻo.

3. Đợi trăng lên vui mọi nhà (thưởng nguyệt)

Ngoài ý nghĩa vui chơi cho trẻ em và người lớn, Tết Trung Thu ngày xưa còn là dịp để người ta ngắm trăng tiên đoán mùa màng và vận mệnh quốc gia. Nếu trăng thu màu vàng thì năm đó sẽ trúng mùa tằm tơ, nếu trăng thu màu xanh hay lục thì năm đó sẽ có thiên tai, và nếu trăng thu màu cam trong sáng thì đất nước sẽ thịnh trị.


Ngắm ánh trăng sáng tỏa vào mua rằm là điều thi vị
Ngắm ánh trăng sáng tỏa vào mua rằm là điều thi vị

Ngắm trăng vào Rằm Tháng Tám còn là phong tục lưu truyền ngàn đời của Trung Hoa cổ đại. Vào Tết Trung Thu, người dân sẽ đổ ra đường, tìm đến những địa điểm dễ dàng chiêm ngưỡng ánh trăng nhất để nghênh đón trăng lên. Trong quan niệm truyền thống, ánh trăng là biểu hiện của sự sum vầy, trọn vẹn, của gia đình và quê hương, vậy mới có câu “Trung Thu là Tết đoàn viên”.

4. Rước đèn vui trăng rằm

Tại một số vùng nông thôn, những nơi mà quan hệ hàng xóm láng giềng vẫn còn được bảo tồn và trân trọng, người ta thường tổ chức cho trẻ em cùng nhau rước đèn đi khắp thôn, xóm, khu phố trong đêm Trung Thu. Lễ hội rước đèn có thể được phát động bởi chính quyền địa phương hoặc những nhóm thanh niên trong làng xóm. Họ phân công nhau làm những lồng đèn ông sao thật lớn hoặc những lồng đèn thật đẹp để thi thố với nhau trong lễ rước đèn. 


Ngày hội cho những trẻ em cùng nhau chung vui
Ngày hội cho những trẻ em cùng nhau chung vui

Trong ngày lễ đặc biệt này, trẻ em sẽ tự tay làm hoặc được tặng những chiếc đèn lồng giấy đỏ đủ hình dáng: bông hoa, chú thỏ, cá, gấu… vô cùng đa dạng và đẹp mắt. Một số đèn lồng được treo trước nhà, trên cây tượng trưng cho may mắn, làm đẹp thêm cho quý chủ. Một số lại được làm thành dạng đèn hoa đăng để thả ở các bờ sông, mang lời cầu nguyện đi xa, cầu một năm an lạc, sum vầy. 


Đèn ông sao là chiếc đèn huyền thoại của bao giấc mơ tuổi thơ
Đèn ông sao là chiếc đèn huyền thoại của bao giấc mơ tuổi thơ

Ở Trung Hoa còn có đèn Khổng Minh, đèn được chế tạo với kích cỡ lớn, dán giấy xung quanh màu đỏ hay vàng nhạt, thắp nến bên trong để thả bay lên không trung. Những lễ hội thả đèn Khổng Minh thu hút đông đảo người dân và khách du lịch tham gia. Khoảnh khắc thả đèn, bầu trời sáng rực rỡ, những ngọn đèn tựa những vì sao mang điều ước dâng đến thần linh, mong một năm mưa thuận gió hòa.


Có một số điểm tại Việt Nam cũng bắt đầu xuất hiện đèn Khổng Minh
Có một số điểm tại Việt Nam cũng bắt đầu xuất hiện đèn Khổng Minh

5. Gửi nhau những món quà tốt đẹp

Những món quà nhỏ mang hàm ý lời chúc may mắn là một phong tục truyền thống đặc biệt vào Tết Trung Thu ở khắp mọi nơi. Một vài thế kỷ trước trở lại, những món quà thường được tặng trong dịp lễ Trung Thu là tranh chữ, thơ, đèn lồng… Những món quà mang ý nghĩa tinh thần hơn là vật chất.


Một buổi chiều trà trọn vẹn
Một buổi chiều trà trọn vẹn

Ngày nay, món quà phổ biến để biếu tặng, thăm hỏi người thân, bạn bè hay đồng nghiệp là bánh Trung Thu, trái cây, lồng đèn. Các cơ quan, doanh nghiệp cũng tặng quà cho khách hàng, cán bộ công nhân viên có khi mua cả xe tải bánh Trung Thu. Nhiều công ty có hàng ngàn công nhân, đặt hàng ngàn hộp bánh với số tiền hoa hồng hậu hĩnh. 


Ánh đèn sáng soi rọi một mảnh tuổi thơ đã xa dần
Ánh đèn sáng soi rọi một mảnh tuổi thơ đã xa dần

Tết Trung Thu có lịch sử hàng ngàn năm, và diễn ra vào ngày 15 tháng 8 âm lịch. Ngày này đã trở thành ngày tết của trẻ em, tết của mọi nhà, và còn được gọi là Tết Đoàn Viên. Nhà thơ Tản Đà cũng nhắc đến ngày Trung Thu với các câu thơ:

"Có bầu có bạn can chi tủi
Cùng gió cùng mây thế mới vui
Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám
Tựa nhau trông xuống thế gian cười.

Nguồn: www.yan.vn